دام و مرتع

شرايط نامناسب براي واردکردن دام به مرتع :

در زمان ورود دام به مرتع، خاک مرتع نبايد مرطوب باشد، اگر خاک مرتع مرطوب باشد در اثر حرکت دام‌ها خاک فشرده‌شده و در موقع بارندگي، آب باران و برف نمي‌تواند در خاک نفوذ کند، در نتيجه آب‌هاي حاصل از بارندگي در سطح زيمن جاري‌شده و باعث فرسايش و جابجايي خاک مي‌شود.
همچنين در زمان ورود دام به مرتع بايد گياهان مرتع به رشد مناسب و کافي رسيده‌ باشند. براي شروع چرا بايد اندازه گياهان مرتع به 10 سانتي‌متر رسيده‌ باشد.

 
آشنايي با طرح تعادل دام و مرتع :


بعضي از فوايد طرح تعادل دام و مرتع عبارتند از:
1ـ حفظ و نگهداري خاک
2ـ جلوگيري از فرسايش آبي و بادي
3ـ افزايش توليد علوفه
4ـ افزايش توليد گوشت
5ـ ايجاد ‌شغل‌هاي مناسب يا بهبود مشاغل براي توليدکنندگان گوشت
6ـ توليد اکسيژن بيشتر و جذب گازهاي سمي
7ـ تعادل بين جمعيت دام توليدي کشور و علوفه مورد نياز آن‌ها
8ـ افزايش درآمد خانوار بهره‌بردار مرتع
9ـ تداوم توليد در بخش کشاورزي و جلوگيري از ايجاد وابستگي

 

مهم‌ترين عوامل تخريب مراتع

 " عوامل تخريب مراتع "

1.  افزايش تعداد دام در  مراتع و چراي بيش از اندازه آن‌ها:
هر مرتعي يک ظرفيت مشخص دارد و فقط مي‌توانند تعداد معيني از دام‌ها را سير کند.

در اثر چراي بيش از اندازه دام‌ها در مراتع، گياهان مرغوب فرصت توليد و ذخيره‌سازي مواد غذايي و در سال‌ها بعد قدرت رشد نخواهندشد در نتيجه هر ساله از گياهان خوشخوراک مراتع کم مي‌شود و گياهان خاردار و نامرغوب که ارزش چنداني براي دام‌ها ندارند زياد مي‌شوند.

راه مقابله با اين مسئله به شرح زير است:
الف) فروش دام‌هاي اضافه
ب) تغذيه دستي دام‌ها
ج) کاشت علوفه

2. چراي زودرس در مراتع:
براي حفظ سرسبزي و شادابي مراتع مي‌بايست تا رشد و گل‌دهي گياهان مرتعي صبر نمود. پس از گل‌دهي دانه توليد و پس از رسيدن دانه‌ها، آن‌ها روي زمين ريخته و خود يک گياه جديد به وجود مي‌آورد و بنابراين توليد علوفه افزايش خواهد يافت.

در صورتي که پيش از رشد گياهان دام‌ها به چرا برده شوند پس از مدتي پوشش گياهي مراتع کم مي‌شود زيرا گياهان فرصت براي رشد کافي پيدا نمي‌کنند در نتيجه پس از مدتي همان گياهان کمي هم باقي مانده‌اند از بين مي‌روند و مرتع براثر بي‌توجهي به بياباني خشک تبديل مي‌شوند.

3. لگدکوبي سطح مراتع در اثر حرکت تعداد زياد دام:
يکي ديگر از عوامل تخريب مراتع حرکت تعداد زياد دام در سطح مراتع است. اين کار باعث سفت‌شدن خاک و عدم نفوذ آب و هوا در خاک مي‌شود .در نتيجه پس از بارندگي آب به سرعت در سطح مرتع جاري‌شده و باعث فرسايش خاک مي‌شود و همچنين در اثر عدم نفوذ هوا در خاک گياهان به راحتي رشد نمي‌کنند و پس از مدتي از بين خواهندرفت.

4. کمبود و پراکندگي نامناسب آبشخوار در مراتع:
آب سالم و گوارا براي دام‌ها اهميت زيادي دارد. اگر در جاهاي مناسب مراتع آبشخوارهاي کافي نباشد دام‌ها فقط در اطراف آبشخوارهاي موجود چرا مي‌کنند در نتيجه مراتع اطراف آبشخوار بيشتر مورد چرا قرار مي‌گيرند و از بين مي‌روند.
همچنين اگر تعداد آبشخوارها در سطح مراتع کم باشند دام‌ها مجبورند براي خوردن آب‌راه زيادي را بروند که اين کار باعث خستگي دام‌ها و هدررفتن انرژي مي‌شود.

5. بهره‌برداري بي‌رويه از محصولات فرعي مرتعي:
محصولات فرعي جنگل‌ها و مراتع مانند گياهان دارويي، صنعتي و خوراکي و ساير موارد به عنوان سرمايه‌ها ارزشمند مورد به عنوان سرمايه‌هاي ارزشمند مورد بحث هستند اما بهره‌برداري بي‌رويه و نادرست جنگل‌ها و مراتع را به خاطر انداخته‌است.

6. آفات و امراض گياهي:
 بهره‌برداري‌هاي بي‌رويه از مراتع به وسيله انسان‌ها سبب گسترش آفات و بيماري‌هاي مراتع مي‌شود.

7. حوادث غيرمترقبه:
خشکسالي، رانش و لغزش زمين و آش‌سوزي‌هاي طبيعي که به طور عمده ثمرات و اثرات تخريب‌هاي به وجودآمده از سوي بهره‌برداران مي‌باشد را مي‌توان يکي ديگر از عوامل تخريب  مراتع ذکر کرد.

8. آتش‌سوزي در مراتع:
آتش‌سوزي در  مراتع باعث نابودي تمام گياهان مرتعي مي‌شود. گاهی آتش‌سوزي‌ها توسط خود چوپانان و روستائيان ايجاد مي‌شود.
 
 

 

خواص دارویی گیاه اسفرزه(Plantago. ovata)

خواص دارویی گیاه اسفرزه (Plantago. ovata)

از خیسانده گل این گیاه در طب سنتی برای ضدعفونی کردن دمل‌ها و زخم‌های چرکین استفاده می‌شود. در برخی موارد نیز با خیساندن گل این گیاه از آن به عنوان چسبی شبیه به سریش استفاده میشده که برای درست کردن شیرازه کتاب‌ها و چسپاندن اعلامیه‌ها استفاده میشده است.


بخش مورد استفاده این گیاه دانه های رسیده آن است. پوسته سطحی این دانه های قهوه ای تا صورتی رنگ که Husk نام دارد دارای بیش از ۴۰% موسیلاژ می باشد.همچنین دانه ها دارای روغن ثابت، پروتئین و مقدار کمی ایریدوئید از جمله آکوبین هستند.

مهم ترین اثر اسفرزه رفع یبوست است. برای این منظور باید روزی دو بار، ۱۰ گرم را در استکان ریخته ،با آب مخلوط کرده و بلافاصله میل کنند.کمی بعد از آن باید یک تا دو لیوان دیگر آب نوشیده شود. نکته مهم مصرف مقدار زیاد آب و مایعات طی درمان با این گیاه است زیرا موسیلاژ این گیاه با جذب مقدار زیادی آب متورم شده و با آزاد کردن مواد موسیلوئیدی به محتویات روده خاصیت نرم کنندگی می دهد و در صورت مصرف ناکافی مایعات منجر به انسداد مری یا تراکم مدفوع در روده خواهد شد.

از دیگر آثار درمانی این گیاه می توان به کاهش کلسترول (به میزان ۵% در صورت مصرف روزانه ۱۵ گرم به مدت دو هفته) از طریق پیوند با اسید های صفراوی و جلوگیری از جذب آنها، اثرات ضد سرفه و ضد التهاب دستگاه گوارش اشاره کرد.

از جمله عوارض این گیاه سنگینی، نفخ و غرغر شکم است که با شروع درمان ظاهر و با ادامه آن برطرف می شود. در موارد نادر آسم و بثورات پوستی مشاهده شده است.

اسفرزه منجر به کاهش جذب برخی مواد معدنی و ویتامین ها، گلیکوزید های قلبی، مشتقات کومارینی، نیتروفورانتوئین و کاربامازپین می شود. همچنین به علت تداخل با جذب سایر داروها، باید از مصرف اسفرزه تا دو ساعت پس از استفاده از هر داروی دیگری خودداری کرد. به علاوه به دلیل دارا بودن قند و سدیم باید در افراد دیابتی و افرادی که محدودیت مصرف سدیم دارند با احتیاط استفاده شود.

از این گیاه فرآورده ی موسیلیوم (پسیلیوم) به صورت ساشه های ۱۰گرمی (حاوی ۳.۴ گرم ازHusk دانه) در بازار دارویی ایران موجود است. شایان ذکر است که این فرآورده از گونه دیگری اسفرزه به نام اسفرزه بارهنگی با نام علمی Plantago psyllium  L. تهیه می شود.
 
          

اجراي طرح‌هاي مرتع داري

در اين طرح‌ها که براي محدوده‌هاي عرفي بهره‌برداران از مراتع تهيه مي‌شود، برنامه‌هاي متفاوتي با توجه به شرايط منطقه ديده مي‌شود که مهم‌ترين آن‌ها عبارتند از:

قرق ـ  همان جلوگيري از ورود دام به مرتع است. اين عمل در مراتعي است که به شدت تخريب‌شده ولي به اميد به بهبود آن . اين کار از طريق حصارکشي و نظارت قرقبانان و جنگلبانان با همکاري دامداران و مرتعداران امکان‌پذير است.

بذرپاشي ـ  بذرپاشي در مراتع فقير و متوسط يعني مراتعي که نصف گياهان آن از بين رفته‌است انجام مي‌گيرد. در اين روش نيازي به شخم نيست بلکه پس از بذرپاشي با عبور دام‌ها از اين مراتع بذرها به زمين چسبيده و پس از بارندگي شروع به رشد مي‌کند. البته بذرپاشي‌شده نبايد در سال بعد مورد چراي دام قرارگيرد.

کودپاشي ـ  در مراتع کوهستاني و نسبتاً پرباران که داراي علوفه خوب هستند و احتياج به قرق طولاني ندارد بسيار مؤثر است. زمان مناسب براي «کود ازته» در بهار و در آستانه بارش بهاره و قبل از رشد گياه و براي «کودهاي فسفره» در پاييز و در اوائل بارندگي‌ها پاييز مي‌باشد بايد دقت کرد که بعد از کودپاشي دام وارد مرتع نشود تا کودها در خاک نفوذ کند.

کپه‌کاري ـ  با استفاده از بيل و کلنگ چاله‌هاي کوچکي ايجاد و بذرهاي مرتعي و علوفه‌اي ديم در آن چاله‌ها کشت مي‌شود سپس روي چاله‌ها با مقداري خاک به طوري که بذرها در عمق مناسبي قرارگيرند پوشانده مي‌شوند. بايد دقت شود که بذرکاري قبل از بارندگي زمستانه براي گياهان خانواده گندميان و قبل از بارندگي بهاره براي خانواده نخوديان باشد و بارندگي مناسب وجود داشته ‌باشد.

احداث آبشخوار ـ  براي پراکنش صحيح دام براي کاهش فشار در ساير نقاط مراتع اقدام به نصب آبشخوار در نقاط مختلف مراتع در محل چشمه‌هاي مناسب مي‌گردد.

نصب تلمبه بادي ـ  براي انتقال آب چاه‌ها به سطح زمين جهت تأمين آب مورد نياز دام

اصلاح چشمه ـ  به منظور حفظ و بهداشتي‌کردن چشمه‌ها ضروري است نسبت به اصلاح، تعمير و مرمت آن‌ها اقدام کرد و با لوله‌گذاري آن‌ها را به آبشخوار انتقال داد تا آب سالم براي دام تأمين شود.

اداره و کنترل چراي دام ـ  منظور از اداره و کنترل چراي دام، رعايت‌کردن زمان ورود و خروج و کنترل تعداد دام‌هايي است که مجازند از مراتع استفاده کنند. برخي از نکاتي که در اين روش بايد رعايت شوند عبارتند از:
الف) جلوگيري از چراي زودرس دام
ب) جلوگيري از چراي زياد دام

کشت علوفه در ديمزارهاي پرشيب و کم‌بازده ـ  بهره‌برداران مي‌توانند با کشت بهاره و پاييزه ديمزارهاي خود را که توليد بسيار پاييني دارند، به مزارع علوفه ديم تبديل کنند اين کار ضمن پايدارماندن آب و خاک مراتع، حاصلخيزي خاک، کاهش عمليات زراعي و هزينه‌هاي مصرف کود و افزايش درآمد بهره‌برداران را به همراه دارد.
زمين‌هاي مناسب براي تبديل به ديمزارها بايد شرايط زير را داشته ‌باشند:
الف) داراي بارندگي مناسب باشند.
ب) خاک آن‌ها شور نباشد.

 

8 مرداد به عنوان روز جنگل انتخاب شد

در نشست کارگروه مشترک رسانه ملی، سازمان جنگل ها و سازمان حفاظت محیط زیست مقرر شد با توجه به شروع موج سفرهای تابستانی و به منظور اطلاع رسانی و آموزش همگانی برای ارتقای حفاظت از جنگل ها، هشتم مرداد با عنوان روز جنگل رمز حیات ، تعیین و برنامه های ویژه ای در شبکه های ملی و استانی صدا و سیما پخش شود.
در نشست کارگروه مشترک رسانه ملی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگلها مقرر شد با توجه به شروع موج سفرهای تابستانی و به منظور اطلاع رسانی و آموزش همگانی برای ارتقای حفاظت از جنگل ها، هشتم مرداد با عنوان روز جنگل رمز حیات ، تعیین و برنامه های ویژه ای در شبکه های ملی و استانی صدا و سیما پخش شود.

در این رابطه بیشتر بخوانید: http://tabnak.ir/fa/news/519362/8-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF © tabnak.ir

بیابانزدائی

لحاظ کردن موارد زیر در برنامه‌ای میان مدت و درازمدت می تواند تا حد زیادی به بهبود فعالیت‌های مدیریت بیابان بی‌انجامد:

۱
) تقویت زمینه‌های آگاهی و توسعه‌ی اطلاعات و نظام‌های مراقبتی برای مناطق در معرض بیابان‌زایی و خشکسالی، از جمله ابعاد اقتصادی و اجتماعی این اکوسیستم‌ها.
۲) مبارزه با تخریب زمین از طریق حفاظت خاک،  جنگل کاری و احیای جنگل‌ها و مراتع/   احداث باد شکن (زنده ویا غیر زنده)/   نهالکاری ، بذرکاری وبذر پاشی/  استفاده اصولی از آبهای زیرزمینی/ تبدیل کشت های کوتاه مدت به کشت های بلند مدت/  مالچ پاشی
۳) توسعه و تحکیم برنامه‌های توسعه‌ای هماهنگ برای محو فقر و ارتقاء سطح زندگی به شیوه ای بهتر در مناطق در معرض بیابان زایی.
۴) توسعه‌ی برنامه‌های همه جانبه‌ی بیابان زدایی و لحاظ کردن آن‌ها در طرح‌ها و برنامه‌های توسعه‌ی ملی و طرح‌های ملی زیست محیطی.
۵) توسعه‌ی برنامه‌های همه جانبه‌ی جبرانی و بسیجی برای مقابله با خشکسالی، از جمله ترتیبات خودیاری برای مناطق درمعرض خشکسالی و طراحی برنامه‌های مربوط به آوارگان زیست محیطی.
۶) تشویق و ارتقاء سطح تشریک مساعی عمومی و آموزش زیست محیطی با تمرکز بر کنترل بیابان‌زایی و مدیریت آثار خشکسالی.


نمودار فرآیند بیابانزدائی

تبریک عید سعید فطر

                "   پیشاپیش  استشمام  عطر خوش  بوی   عید  فطر   از  پنجره  ملکوتی رمضان  گوارای  وجود پاکتان "
 
صفحه 48 از 60 << < 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 > >>